زمینه: امروزه در کشور های در حال توسعه، مصرف مکمل آهن به تمامی مادران باردار به صورت معمول و با مقدار معین (50 میلی‎گرم) توصیه می شود. اما علیرغم این مساله، بیماری هنوز از شیوع بالایی برخوردار است. از آنجا که کاهش و افزایش غلظت هموگلوبین هردو، پیامد های نامطلوبی را در بارداری به دنبال دارد، لذا این مطالعه با هدف شناسایی عوامل تعیین کننده میزان هموگلوبین خون در طول بارداری، با بررسی عوامل مادری مرتبط با میزان هموگلوبین و زنان در معرض خطر انجام شد.مواد و روش ها: در این مطالعه پیگیر، 108 نفر از زنان باردار مراجعه کننده به مراکز آموزشی درمانی شیراز با سن بارداری 14-10 هفته وارد مطالعه شدند و در سه نوبت، مراجعه اول (14-10 هفته)، دوم (30-25 هفته) و سوم (40-37 هفته بارداری) غلظت هموگلوبین خونشان اندازه گیری شد و با عوامل مادری از جمله شاخص توده بدنی و سن مادر، تعداد زایمان ها، فاصله بارداری و ابتلا به تهوع و استفراغ شدید بارداری، سن بارداری، شروع مصرف قرص آهن و میزان وزن‎گیری مادر مورد برر سی قرار گرفت.یافته ها: نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل چند گانه نشان داد که میزان هموگلوبین سه ماهه اول بارداری (0001/P<0)، سن بارداری شروع مصرف قرص آهن (006/P<0) و میزان وزن‎گیری سه ماهه اول (009/P<0) از عوامل تعیین کننده میزان هموگلوبین خون در طول بارداریمی  باشند. عوامل مادری از جمله شاخص توده بدنی، سن مادر، تعداد زایمان ها، فاصله بارداری و ابتلا به تهوع و استفراغ شدید بارداری، ارتباط معنی  داری با میزان هموگلوبین خون در طول بارداری نداشتند.نتیجه گیری: با توجه به شیوع بالای کم خونی در بین زنان باردار با شناسایی نقش عوامل مرتبط در میزان هموگلوبین، می‎توان زنان باردار در معرض خطر افت هموگلوبین را شناسایی کرده و این موضوع منجر به امکان مداخله به موقع و کاهش شیوع بیماری و عوارض ناشی از آن در بارداری و کاهش هزینه های مربوط به درمان را فراهم می سازد.

هدف: وزن بالای جفت و نسبت وزن جفت به وزن نوزاد هر دو به عنوان عوامل پیش بینی کننده فشار خون بالا در دوران بزرگسالی می باشند که هر دوی این عوامل وابسته به سطح پایین هموگلوبین مادر و کاهش در متوسط حجم سلولی می باشند. به همین دلیل در این مطالعه هدف اصلی بررسی ارتباط سطوح مختلف هموگلوبین مادری با وزن نوزاد، وزن جفت و نسبت این دو بود.روش کار: این مطالعه آینده نگر در 500 خانم حامله در شهرستان سمنان از تاریخ شهریور 82 به مدت یک سال که برای زایمان به بیمارستان امیرالمومنین مراجعه کرده بودند انجام شد. . سطح هموگلوبین مادر در سه ماه اول در طول مراقبتهای قبل تولد و در هنگام زایمان به روش coulter انجام شد وزن نوزاد و جفت در زمان زایمان اندازه گیری شد. بیماران با بیماری سیستمیک، سابقه مصرف سیگار، پلی یا الیگوهیدرآمنیوس، مشکلات جفتی، دو قلویی یا چند قلویی، ناهنجاری مادرزادیی و فشار خون بالا از مطالعه حذف شدند. برای تعیین این ارتباط از رگرسیون آماری چند مرحله ای استفاده شد و p<0.05 به عنوان معنی دار تلقی گردید.یافته ها: با استفاده از آزمون کروسکال - والیس و تجزیه و تحلیل داده ها دیده شد که حداقل وزن نوزاد با غلظت هموگلوبین کمتر از 10gr/dl در حاملگی (p=0.1) و سن کمتر از 25 سالگی مادر همراه است. (p=0.0007) حداکثر وزن جفت در خانمهای با تعداد زایمان سه و چهار (p=0.005) همراه بود و حداکثر نسبت جفتی در غلظت هموگلوبین 9-9/9 gr/dl در سه ماهه سوم همراه می باشد (p=0.001)نتیجه گیری: با استفاده از رگرسیون چند مرحله ای ما متوجه یک ارتباط مثبت بین وزن تولد و سطح هموگلوبین مادر در اواخر حاملگیp=0.0179) ) و هم چنین ارتباط مثبت بین وزن جفت و تعداد زایمان شدیم P=0.0008)) از طرفی یک ارتباط منفی بین نسبت جفتی با سطح هموگلوبین مادری در سه ماهه اول وجود داشت (p=0.0034)

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

مقدمه دیابت، شایع ترین بیماری غدد درون ریز در حاملگی است و شناسایی عوامل خطرساز دیابت بارداری به کشف زنانی که در ابتلاء به خطر دیابت نوع 2 در آینده قرار دارند، کمک می کند. مطالعه حاضر با هدف تعیین رابطه میزان هموگلوبین سه ماهه اول بارداری با دیابت بارداری در زنان باردار صورت گرفت. روش کار این مطالعه گذشته نگر در سال 98-1396 بر روی 300 پرونده زن بارداری که به مراکز درمانی شهر زاهدان مراجعه کرده بودند، انجام شد. با استفاده از چک لیست اطلاعاتی، مشخصات دموگرافیک نمونه های پژوهش از قبیل سن، قد، وزن و تعداد حاملگی و زایمان، میزان غلظت هموگلوبین مادر و FBS در اولین مراجعه به مراکز مربوطه و میزان GCT در هفته های 28-24 حاملگی، جمع آوری و ثبت گردید. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار آماری SPSS (نسخه 25) و آزمون های تی تست مستقل و آنووا انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنی دار در نظر گرفته شد. یافته ها از 300 نفر جامعه آماری، 113 نفر (7/37%) دیابت بارداری و 187 نفر (3/62%) از نظر دیابت سالم بودند. از بین افراد، 103 نفر (3/34%) هموگلوبین بیشتر از 13، 42 نفر (14%) هموگلوبین 13-4/12، 79 نفر (3/26%) هموگلوبین 3/12-6/11 و 76 نفر (3/25%) هموگلوبین کمتر مساوی 5/11 داشتند. میانگین هموگلوبین در زنان باردار دیابتی 61/0±, 71/13 و در زنان سالم 52/0±, 80/11 گرم در دسی لیتر بود که این اختلاف از نظر آماری معنی دار بود (001/0>p). همچنین بین مقدار هموگلوبین و قند ناشتا همبستگی مثبت و معناداری وجود داشت (001/0>p). نتیجه گیری: سطح بالای هموگلوبین (بیشتر از 13 گرم در دسی لیتر) در سه ماهه اول بارداری با دیابت بارداری ارتباط مستقیم و معنی داری دارد، بنابرین می توان آن را عنوان یک عامل خطر دیابت بارداری در نظر گرفت.

زمینه و هدف: تشخیص زودرس و اداره دیابت حاملگی می تواند مشکلات پریناتال، نوزادی و مشکلات بلند مدت دوران کودکی را کاهش دهد. عوارض ناشی از هموگلوبین بالا ممکن است به همان شدت و وخامت عوارض ناشی از هموگلوبین پایین و حتی بدتر از آن باشد. در مطالعات قبلی در جمعیت غیر حامله ارتباطی بین غلظت هموگلوبین با دیابت گزارش شده است. لذا با توجه به موارد فوق بر آن شدیم مطالعه ای با هدف بررسی ارتباط هموگلوبین بالای مادر در سه ماهه اول بارداری با میزان ابتلا به دیابت حاملگی انجام دهیم.روش تحقیق: در این مطالعه 100 پرونده افراد حامله یا زایمان کرده، به طریقه مبتنی بر هدف انتخاب شدند. بدین صورت که متغیرهای سن، وزن، تعداد حاملگی، تعداد زایمان، Hb و FBS در 14 هفته اول بارداری و همچنین مقدار GCT در هفته های 28-24 در پرونده ها بررسی شد. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و آزمونهای t-test و کای - دو تجزیه و تحلیل گردید.یافته ها: در این مطالعه، 36 نفر مبتلا به دیابت بارداری بوده و 62 نفر سالم بودند. همچنین سن مادران، تعداد زایمان و غلظت هموگلوبین مادر با ابتلا به دیابت حاملگی ارتباط معنی داری داشت (P³0.01).نتیجه گیری: هموگلوبین بالای مادر (بالای 13g/dl) در ویزیت اولیه حاملگی (14 هفته اول بارداری) عامل خطر ابتلای مادر به دیابت حاملگی است.

میزان هموگلوبین و هماتوکریت بند ناف یکی از معیارهای مهم در ارزیابی وضعیت خونی نوزاد در بدو تولد و دوره جنینی است. هدف از مطالعه فوق، تعیین میزان هموگلوبین و هماتوکریت در نوزادان و رابطه آن با پارامترهای خونی مادر است. این مطالعه یک پژوهش توصیفی تحلیلی است که در سال 1378 به مدت سه ماه در بیمارستان قائم (عج) مشهد انجام شده است. تعداد 170 زوج نوزاد و مادر مورد بررسی قرار گرفتند. نوزادان فوق همگی وزن تولد بالاتر از 5/2 کیلوگرم داشته و سن حاملگی آنها بیشتر از 37 هفته بود. هیچگونه ایکترپاتولوژیک، آنمی همولیتیک و ناهنجاری مادرزادی نداشتند. میزان متوسط هموگلوبین در این نوزادان 1.69±15.82 گرم در دسی لیتر که در پسران 1.47±16.02 گرم در دسی لیتر و در دختران 1±15.34 گرم در دسی لیتر بود. این اختلاف از نظر آماری معنی دار است (P<0.05). پلی سیتمی در هیچ یک از نوزادان مشاهده نشد. متوسط هموگلوبین مادر در این مطالعه 1.6±12.32 گرم در دسی لیتر بود و 18% مادران هموگلوبین کمتر از 11 گرم در دسی لیتر داشتند. هیچگونه ارتباط آماری بین هموگلوبین بند ناف و وزن تولد و رتبه تولد وجود نداشت. هیچگونه ارتباطی بین هموگلوبین مادر و نوزاد نیز به دست نیامد ولی باید متذکر شد که بیشتر نوزادانی که هموگلوبین بند ناف کمتر از 14 گرم در دسی لیتر داشتند از مادرانی متولد شده بودند که هموگلوبین کمتر از 11 گرم در دسی لیتر داشته اند.

اهداف: هدف پژوهش حاضر درک و فهم تجربه زیسته مادری زنان سرپرست خانوار است. روش مطالعه: این مطالعه به صورت کیفی و روش پدیدارشناسی بر روی 15 نفر از زنان سرپرست خانوار تحت پوشش اداره بهزیستی شهر مرند که تجربه مادری داشته اند، در سال 1401 طی بازه زمانی 3 ماهه با روش نمونه گیری هدفمند و با تکنیک مصاحبه عمیق و نیمه ساختاریافته انجام گرفت. داده ها براساس روش کولایزی تحلیل گردید. یافته ها: تجربه زیسته مادران سرپرست خانوار تحت پنج مقوله اصلی «مادری نگران»، «فداکاری مادرانه»، «هویت یابی از نقش های متکثر و متعارض»، «فشار مالی مضاعف»، «سازگاری نابهنجار» و سیزده مقوله فرعی «احساس نگرانی از آینده فرزند»، «عدم تحمل ناراحتی فرزند»، «ابراز پشیمانی از مادر شدن»، «فداکاری و از خودگذشتگی»، «تحمل سختی به خاطر بودن با فرزند»، «عدم تمایل به ازدواج مجدد به خاطر فرزند»، «نقش پدری و سرپرستی، مادری»، «ناتوانی در برآورده کردن نیازها»، «بدرفتاری و تنبیه فرزند»، «انگ و طمع ورزی جنسی»، «طرد از سوی فامیل و آشنایان»، «پنهان سازی هویت» دسته بندی شدند. نتیجه گیری: تجربه مادری زنان سرپرست خانوار با چالش های متعدد و متناقضی در زیست فردی، خانوادگی و اجتماعی همراه است. آن ها بعد از پذیرش نقش سرپرستی خانوار وظایف مادری و پدری را توأم انجام می دهند که فراتر و سخت تر از وظایف مادرانگی صرف است. با وجود اینکه در ایفای نقش خود به خاطر فرزندشان دلسوزانه و فداکارانه تلاش می کنند، اما به دلیل فشارهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و تعدد وظایف دشواری های منحصربه فردی را تجربه می کنند. اتخاذ تدابیر و سیاست گذاری هایی مناسب چه در زمینه اقتصادی و چه اجتماعی ـ فرهنگی و روانی از سوی سیاست گذاران و نهادهای حمایتی برای توانمندسازی و شرایط متفاوت آن ها توصیه می شود تا مادران سرپرست خانوار بتوانند با دغدغه های کمتری نقش مادری خود را ایفای کنند.

در جوامع امروزی بیماری های واگیر نسبت به گذشته کاهش چشمگیری یافته، اما بیماری های غیرواگیر و انواع سرطان ها رو به افزایش است. تحقیقات مختلف نشان می دهد که تغذیه با شیر مادر یکی از عواملی است که از بسیاری امراض پیشگیری می کند. بنابراین، ترویج تغذیه با شیر مادر می تواند مادران و کودکان را از ابتلا به بسیاری از بیماری های مزمن مصون کند. در سال های اخیر اهداف تغذیه انحصاری با شیر مادر در کشور به طور مطلوب محقق نشده است. از آن جا که پدیده شیردهی با سازه های فرهنگی اجتماعی درهم آمیخته است، برای شناخت عوامل موثر در آن بایستی به بستر و زمینه های آن در جامعه توجه کرد. از این رو، شناخت الگوهای اجتماعی- فرهنگی موثر در تغذیه با شیر مادر می تواند راه موثری برای ترویج تغذیه با شیر مادر باشد. روش به کار گرفته شده در این پژوهش به صورت کیفی و به شیوه مردم نگاری است. جامعه آماری 37 نفر از کارکنان بهداشتی و مادرانی است که مورد مصاحبه عمیق و نیمه ساختاریافته قرار گرفتند. یافته های این پژوهش در قالب سه کد تبیینی- که حاصل استخراج و مقوله بندی داده در 365 کد باز، 68 کد محوری، و 10 کد گزینشی است- عبارت است از: عوامل فردی موثر در تغذیه با شیر مادر، عوامل فرهنگی موثر در تغذیه با شیر مادر، و عوامل اجتماعی و اقتصادی موثر در تغذیه با شیر مادر. یافته های این مطالعه نشان می دهد که عوامل روانی و مادری، آگاهی و آمادگی مادر، باورهای مادر، و حمایت اجتماعی از جمله مهم ترین عوامل تاثیرگذار در شیردهی مادران است. این مطالعه نشان می دهد که اگرچه عوامل زیست- فیزیکی از جمله عواملی است که در شیردهی مادران تاثیر می گذارد، این عوامل خود تحت تاثیر احساسات مادرانه، آرامش و اعتماد به نفس مادر، و باورهای فرد است. از آن جا که باورهای فرد تحت تاثیر شبکه روابط اجتماعی و از جمله خانواده است و با توجه به این که در جامعه ایرانی هنوز خانواده نقشی تعیین کننده در باورها و رفتارهای افراد دارد، پدیده شیردهی ارزشی اجتماعی به شمار می رود. همچنین، حمایت اجتماعی اطرافیان از جمله مادر، همسر، پزشک، و کارکنان بهداشتی نقش تعیین کننده ای در روند شیردهی مادران دارد. از طرفی، در زنان شاغل، علاوه بر عوامل ذکرشده، حمایت اطرافیان و رعایت قوانین شیردهی از عوامل موثر در شیردهی مادران است.